NGHỊ ĐỊNH 181/2025/NĐ-CP - GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG MUA SẮM, THANH TOÁN, HOÁ ĐƠN, KHẤU TRỪ THUẾ GTGT TRONG DOANH NGHIỆP

1️. Tổng quan nội dung Nghị định 181/2025/NĐ-CP liên quan mua sắm, thanh toán của doanh nghiệp

• Hóa đơn, chứng từ mua sắm đầu vào hợp lệ.
• Phương thức thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) khi doanh nghiệp muốn khấu trừ thuế GTGT.
• Trách nhiệm, nghĩa vụ của người mua – người bán trong giao dịch tài chính, kế toán.
• Nguyên tắc xác định giá trị tính thuế, điều kiện khấu trừ, hoàn thuế.

2️. Quy định quan trọng trong xử lý mua sắm và thanh toán ở doanh nghiệp

2.1. Thanh toán không dùng tiền mặt và điều kiện khấu trừ VAT

• Các khoản chi từ 5 triệu đồng (đã bao gồm thuế) trở lên phải thanh toán qua ngân hàng, thẻ, ví điện tử, công cụ thanh toán hợp pháp để được ghi nhận chi phí hợp lệ và khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Nếu không tuân thủ, dù có đầy đủ hóa đơn cũng không được khấu trừ thuế.

• Trả góp, trả chậm theo hợp đồng kinh tế.
• Thanh toán qua bên thứ ba hợp pháp (công ty mẹ, công ty con…).
• Bù trừ công nợ.
• Tạm ứng nhân viên có phê duyệt nội bộ rõ ràng.

2.2. Hóa đơn, chứng từ hợp pháp khi mua sắm

• Có hóa đơn điện tử hợp lệ theo quy định (Nghị định 70/2025/NĐ-CP).
• Đầy đủ hợp đồng, biên bản nghiệm thu, phiếu xuất kho, phiếu thu chi nội bộ…
• Thời điểm ghi nhận khớp đúng thời gian phát sinh thực tế.

2.3. Giá trị tính thuế GTGT minh bạch

• Giá bán chưa VAT.
• Các khoản thuế gián thu khác: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu (nếu có).
• Phí vận chuyển, bảo hiểm… nếu bên bán thu.

3️. Những tình huống thực tế doanh nghiệp cần lưu ý và áp dụng

Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp thường xuyên phát sinh nhiều tình huống mua sắm, thanh toán, sử dụng hóa đơn liên quan trực tiếp đến quyền lợi về thuế. Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định rõ ràng nguyên tắc xử lý những tình huống này, giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền khấu trừ thuế và tối ưu chi phí. Việc nắm vững các tình huống thực tế và cách áp dụng đúng sẽ là bước quan trọng trong quản trị nội bộ tài chính – kế toán.

4️. Ảnh hưởng của Nghị định 181/2025 đối với doanh nghiệp

Nghị định 181/2025/NĐ-CP mang đến những thay đổi quan trọng trong quản lý thuế GTGT, đặc biệt ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình mua sắm, thanh toán và hạch toán thuế của doanh nghiệp. Việc tuân thủ nghiêm túc nghị định này không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo quyền lợi về thuế, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp trong vận hành tài chính – kế toán và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý về sau.

Tích cực:

• Tạo hành lang pháp lý rõ ràng, hạn chế gian lận hóa đơn, giao dịch ảo.
• Giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình mua sắm – thanh toán nội bộ.
• Minh bạch tài chính, dễ dàng đối chiếu khi cơ quan thuế kiểm tra.

Khó khăn nếu không tuân thủ:

• Mất quyền khấu trừ thuế, không được ghi nhận chi phí hợp lệ.
• Bị truy thu, phạt hành chính nếu cố tình lách quy định.
• Tăng rủi ro khi thanh tra thuế phát hiện các giao dịch bất hợp lý.

• Xây dựng quy trình thanh toán nội bộ phù hợp, minh bạch, tuân thủ quy định mới.
• Kiểm soát chặt chứng từ, hóa đơn, phương thức thanh toán.
• Đào tạo bộ phận kế toán, mua hàng hiểu rõ các quy định để phòng tránh rủi ro.